Parc de la Ciutadella: stadspark met een verborgen geschiedenis

Even bijkomen van de drukte in de stad? Dat kan in het schitterende Parc de la Ciutadella. Lees hier over haar bijzondere geschiedenis.

Ooit een deel van de oude stad, daarna gesloopt om plaats te maken voor een enorm fort -waar vandaag de dag geen steen meer overeind staat- om te eindigen in een prachtig stadspark waar tevens de eerste wereldtentoonstelling van Spanje in 1888 plaatsvond: Parc de Ciutadella verteld een lang verhaal, maar uiteindelijk is het nu een plek waar men zich heerlijk kan terugtrekken uit de drukke stad -mits je geen last hebt van de immer aanwezige trommelaars- of waar je fijn een picknick kunt houden.

Van Buurt tot Citadel:

Het is 1701 en Spanje zit zonder koning. Een oorlog om de claim begint, met aan de ene kant Nederland, Engeland, Oostenrijk en Catalonie en aan de andere kant Spanje en Frankrijk. De bondgenoten van Barcelona sluiten een aparte vrede  in 1714 waardoor Barcelona geïsoleerd achterblijft. Als straf voor haar rebellie sloopt het Madrilleense gezag een deel van Barcelona’s meest vitale buurt El Born om plaats te maken voor een enorm citadel om de stad onder controle te houden.

Van Citadel tot Park:

We springen een aantal jaar vooruit in de tijd: het is 1868 en er is revolutie in Spanje. Om de bevolking van Barcelona te paaien besluit de militaire leiding om het citadel te slopen. Een gedeelte van de grond werd bebouwd met huizen, met de opbrengsten daarvan werd besloten een stadspark aan te leggen. Een architect genaamd Fontseré krijgt de job om het nieuwe Parc de la Ciutadella aan te leggen, in zijn team zitten twee van Barcelona’s bekenste architecten; Gaudi en Montaner.

Structuur van het park:

Parc de la Ciutadella is een stadspark met een aantal zeer diverse stijlen. Zo is de vijver typisch voor een Engelse tuin, maar is het rechte padenplan op sommige plekken weer typisch voor een Franse tuin. Zeker is dat Fontseré er alles aan heeft gedaan om de vorm van het Citadel uit te wissen. In de zuidoost hoek van de tuin zit nu de dierentuin die daar is gekomen na eind van de wereldtentoonstelling. Aan de kant van de Carrer de Picasso zijn Wintertuin, het Schaduwhuis en het Castell dels Tres Dragons te bekijken.

Resten van het Citadel:

Slechts twee gebouwen overleven de sloop van het Citadel. Het oude arsenaal wat nog door Verboom in 1714 was ontworpen wordt omgebouwd tot een paleis door Pere Falques in de jaren 80 van de 19e eeuw. Het paleis was bedoeld voor bezoekende hoge adel, tegenwoordig is het echter de zetel van het Catalaanse parlement. Het tweede gebouw dat de sloop weet te overleven is de neoklassieke kapel die bij het Citadel hoorde, een kleine kerk, die op dit moment nog weinig wordt gebruikt.

De Fontein:

Voor de aanleg van het park werden een aantal nieuwe gebouwen neergezet. De grootste en belangrijkste is de fontein en is één van de meer imposante gebouwen van het park. De fontein is in feite een imitatie van een eerde fontein die in de jaren 60 van de 19e eeuw gebouwd was in Marseille, wat weer een imitatie van de Fontana di Trevi in Rome is. De fontein zelf is niet prachtig en is opgebouwd uit verschillende stijlen. Het gerucht gaat dat Gaudi ook heeft meegewerkt aan de fontein, maar hij was toen nog in zijn jonge jaren en heeft waarschijnlijk geen hand gehad in het ontwerp.

Wereldtentoonstelling van 1888:

Rius i Taulet was de burgemeester die de wereldtentoonstelling van 1888 in de wacht wist te slepen. De wereldtentoonstelling zette Barcelona op de kaart, maar zadelde de stad ook op met een grote schuld.  De expositie opende in mei 1888 en naast een groot aantal gebouwen buiten het park (zoals de Colom van Columbus aan het eind van de Ramblas) werd voor deze gelegenheid de Arc de Triomf en het Castell dels Tres Dragons gebouwd.

Castell dels Tres Dragons:

Ontworpen als het Café-Restaurant door de bekende Catalaanse architect Domènech i Montaner voor de wereldtentoonstelling van 1888. Het uiterlijk is middeleeuws, maar de materialen zijn modern: industrieel ijzer en baksteen. Doordat het gebouw refereert naar het oude, maar nieuwe materialen gebruikt is het een typisch modernista gebouw. Ook het gebruik van baksteen –totxo in het Catalaans, betekent naast baksteen ook ‘lelijk’ of ‘stom’- was hoogst ongebruikelijk, of in elk geval het zichtbaar houden, normaal werd er overheen gestuct of geschilderd.

Arc de Triomf:

Één van de weinige triomfbogen die geen militair karakter heeft -de Catalanen deden het vaak niet al te best in oorlogen- maar die speciaal gebouwd werd voor de wereldtentoonstelling van 1888. De boog is 30 meter hoog en gebouwd door Casanovas. Bedoeld als ingang van de wereldtentoonstelling, maar ten tijde van de opening stond de triomfboog nog in de steigers wegens vertragingen.